ม.ต้น · 40 นาที

เส้นตรงและความชัน

ห้องทดลองเส้นตรงและความชัน ลากหรือพิมพ์จุด A B (และ C D) บนระนาบพิกัด ดูสามเหลี่ยมความชัน มุมที่ทำกับแกน X จุดตัดแกน สมการเส้นตรง 4 รูปแบบ ตรวจจุด P และความสัมพันธ์ขนาน ตั้งฉากของสองเส้น พร้อมฝึกโจทย์ 8 แบบ สร้างชุดข้อสอบ และบันทึกภาพกระดานไปทำข้อสอบ

ปกด้านในบทเส้นตรงและความชัน มีสูตร m = Δy/Δx และสามเหลี่ยมความชันแสดง Δx กับ Δy ทางซ้าย และครูอยู่ทางขวาชี้นิ้วไปที่หัวข้อบท

เส้นตรงในระนาบพิกัด

จุดสองจุดที่ไม่ซ้อนกันกำหนดเส้นตรงได้เพียงเส้นเดียว ในห้องทดลองให้ลากจุด A และ B หรือพิมพ์พิกัดลงในช่อง พิมพ์ได้ทั้งจำนวนเต็ม ทศนิยม และเศษส่วน เส้นตรงจะยาวไม่สิ้นสุดทั้งสองทาง ถ้าต้องการเฉพาะส่วนของเส้นตรง ให้ปิดตัวเลือก "เส้นตรงยาวไม่สิ้นสุด"

ตัวอย่าง

เส้นตรงผ่านจุด A(−2, −1) และ B(2, 5) ลากไปทางขวาแล้วเส้นสูงขึ้น ผ่านแกน Y ที่จุด (0, 2)

อินโฟกราฟิกเปรียบเทียบเส้นตรง ส่วนของเส้นตรง และจุดสองจุดที่ไม่ซ้อนกัน พร้อมตัวอย่างเส้นผ่าน A(−2, −1) และ B(2, 5) มีสมการ y = (3/2)x + 2 ตัดแกน Y ที่ (0, 2)
จุด A(−2, −1) และ B(2, 5) กำหนดเส้นตรงได้เส้นเดียว ซึ่งเอียงขึ้นและตัดแกน Y ที่ (0, 2)

ความชัน คือ การเปลี่ยนแปลงของ y ต่อ x

ความชันของเส้นตรงผ่านจุด A(x₁, y₁) และ B(x₂, y₂) คือ m = y₂ − y₁x₂ − x₁ เรียกตัวเศษ Δy ว่าระยะขึ้นลง และตัวส่วน Δx ว่าระยะไปทางขวา สามเหลี่ยมมุมฉากสีเขียวจางบนกระดานแสดง Δx กับ Δy ให้เห็นทันที ต้องลบพิกัดตามลำดับเดียวกันทั้งตัวเศษและตัวส่วน

ตัวอย่าง

A(10, 5) และ B(5, −7) ได้ Δy = −7 − 5 = −12 และ Δx = 5 − 10 = −5 จึง m = −12−5 = 125

สูตรความชัน m = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁) = Δy/Δx เมื่อ x₂ ≠ x₁ พร้อมสามเหลี่ยมแสดง Δx และ Δy และตัวอย่าง A(10, 5), B(5, −7) ได้ m = (−12)/(−5) = 12/5
ลบพิกัดตามลำดับเดียวกันทั้งตัวเศษและตัวส่วน ได้ความชันของ AB เท่ากับ 125

ความชันบอกลักษณะของเส้นตรง

ถ้า m > 0 เส้นตรงเอียงขึ้นทางขวาและทำมุมแหลมกับแกน X ถ้า m < 0 เส้นเอียงลงและทำมุมป้านกับแกน X ถ้า m = 0 เส้นราบขนานแกน X และถ้า x₁ = x₂ เส้นตั้งขนานแกน Y ซึ่งความชันไม่นิยามเพราะตัวส่วนเป็นศูนย์ มุมที่เส้นทำกับแกน X คือ θ เมื่อ tan θ = m ติ๊ก "มุมกับแกน X" เพื่อดูส่วนโค้งสีม่วงบนกระดาน

ตัวอย่าง

m = 32 เป็นบวก เส้นทำมุมแหลม θ = tan⁻¹(32) ≈ 56.31° ส่วน m = −23 เป็นลบ เส้นทำมุมป้านประมาณ 146.31°

ลักษณะเส้นตรงตามความชัน m > 0 มุมแหลม m < 0 มุมป้าน m = 0 ขนานแกน X และความชันไม่นิยามเมื่อเส้นตั้ง พร้อม tan θ = m และตัวอย่าง m = 3/2 ได้ θ ≈ 56.31° และ m = −2/3 ได้ θ ≈ 146.31°
เครื่องหมายของความชันบอกว่าเส้นทำมุมแหลมหรือมุมป้านกับแกน X และ tan θ = m ใช้หามุมได้

สมการเส้นตรง 4 รูปแบบ

ห้องทดลองแสดงสมการของเส้นเดียวกันได้ 4 รูป คือ รูปทั่วไป Ax + By + C = 0 เมื่อ A B C เป็นจำนวนเต็ม รูปความชันและระยะตัดแกน Y คือ y = mx + c รูปจุดและความชัน y − y₁ = m(x − x₁) และรูประยะตัดแกน X และ Y คือ xa + yb = 1 เลือกรูปที่ต้องการให้แสดงบนกระดานได้ และดูวิธีทำทีละบรรทัดในแท็บ "สมการ"

ตัวอย่าง

เส้นผ่าน A(−2, −1) และ B(2, 5) ได้ m = 64 = 32 จึง y + 1 = (32)(x + 2) หรือ y = 3x2 + 2 คูณ 2 ได้ 2y = 3x + 4 หรือ 3x − 2y + 4 = 0 ตัดแกน Y ที่ (0, 2) และตัดแกน X ที่ (−43, 0)

สมการเส้นตรง 4 รูป ได้แก่ Ax + By + C = 0, y = mx + c, y − y₁ = m(x − x₁) และ x/a + y/b = 1 พร้อมตัวอย่างเส้นผ่าน A(−2, −1) และ B(2, 5) ได้ y = (3/2)x + 2 หรือ 3x − 2y + 4 = 0 ตัดแกน X ที่ (−4/3, 0) และแกน Y ที่ (0, 2)
เส้นผ่าน A(−2, −1) และ B(2, 5) เขียนได้ทั้งรูปจุด–ความชัน รูป y = mx + c และรูปทั่วไป

สองเส้น ขนาน ตั้งฉาก หรือตัดกัน

เลือก "2 เส้น" เพื่อวาดเส้น CD เพิ่ม สองเส้นขนานกันเมื่อ m₁ = m₂ ตั้งฉากกันเมื่อ m₁ × m₂ = −1 และถ้าเส้นหนึ่งตั้งอีกเส้นหนึ่งราบก็ตั้งฉากกัน ปุ่ม ขนาน ตั้งฉาก ตัดกัน 45° และทับกัน ช่วยตั้งค่าเส้นที่ 2 จากเส้นแรกทันที กระดานแสดงจุดตัดและมุมแหลมระหว่างสองเส้นให้ด้วย

ตัวอย่าง

m₁ = 32 และ m₂ = −23 ได้ m₁ × m₂ = −1 จึงตั้งฉากกัน ส่วน m₁ = 32 กับ m₂ = 32 ขนานกัน

เงื่อนไขเส้นขนาน m₁ = m₂ เส้นตั้งฉาก m₁m₂ = −1 เส้นทับกัน และเส้นตัดกัน พร้อมตัวอย่าง y = (3/2)x + 2 ขนานกับ y = (3/2)x − 1 และ (3/2)(−2/3) = −1 จึงตั้งฉากกัน
ความชันเท่ากันแสดงว่าขนาน ส่วน 32 กับ −23 คูณกันได้ −1 จึงตั้งฉากกัน

ฝึกโจทย์ ออกข้อสอบ และบันทึกภาพ

โหมดฝึกโจทย์มี 8 แบบ ได้แก่ ชนิดของเส้นตรง หาความชัน สมการ y = mx + c สมการรูปทั่วไป จุดตัดแกน X ขนานหรือตั้งฉาก หาพิกัดที่หายไป และความชันของเส้นตั้งฉาก เลือกได้ 4 ระดับ โหมดออกแบบโจทย์ให้เขียนโจทย์บนกระดาน และเลือกแต่ละแถวคำตอบเป็น ซ่อน เว้นว่าง หรือแสดง แล้วกด "ซ่อนเครื่องมือ + บันทึกภาพ" ภาพ PNG จะไม่มีแผงเครื่องมือ โหมดชุดข้อสอบสร้างข้อสอบ 3–20 ข้อพร้อมเฉลยและคัดลอกเป็นข้อความได้

ตัวอย่าง

ตั้งหัวโจทย์ "จงหาความชันและสมการของเส้นตรง AB" เลือกแถวความชันและสมการเป็น "เว้นว่าง" แล้วบันทึกภาพไปวางในใบงาน

ห้องทดลองเส้นตรงและความชัน

ลากจุด ดูความชัน เขียนสมการ ฝึก ออกข้อสอบ และบันทึกภาพ
xy−10−8−6−4−2246810−6−4−2246OΔx = 4Δy = 6θ = 56.31°(−43, 0)(0, 2)A(−2, −1)B(2, 5)m = 32AB : y = 3x2 + 2

ลากพื้นหลังเพื่อเลื่อน · ล้อเมาส์ซูม · ลากจุดสีเพื่อเปลี่ยนเส้น (ปุ่มลูกศรเลื่อนทีละ 1)

ลองคิดด้วยตัวเอง

เช็กความเข้าใจ

เส้นตรงผ่านจุด (1, 2) และ (4, −4) มีความชันเท่าใด
← กลับไปเลือกบทเรียน